Lezen, een lust voor het oor

Goed nieuws voor degenen die lezen haten. Recensies doorworstelen om op feestjes toch mee te kunnen praten over de nieuwste literatuur is niet meer nodig. Het luisterboek is in opmars. Tegen een schappelijke prijs Ė soms lager dan het boek zelf Ė is bij de boekhandel sinds kort een snel groeiend assortiment fraai verpakte cdís te koop waarop acteurs of soms de schrijver zelf een boek voorlezen. Zo kunt u op veertien cdís naar een zekere Jan Meng luisteren die In de Ban van de ring van voor tot achter op vakkundige wijze voorleest. Mooi voor in de file, als u de grauwe werkelijkheid van fijnstof en uitlaatgassen wilt ontstijgen.
Het luisterboek is niet nieuw. Al decennia zetten vrijwilligers hun beste beentje voor om blinden & slechtzienden van een goede tijdspassering te voorzien. Ze spreken cassettebandjes in met de tekst van boeken van allerlei allooi, waarbij de streekroman en Willy Corsari niet ontbreken. Om van hun service gebruik te mogen maken is het wel voorwaarde dat de kwaliteit van uw ogen fors te wensen overlaat.
Zo klonk meer dan een weeklang de sonore stem van een onbekende man in mijn oren die 1984 van George Orwell voordroeg. Ik lag in het ziekenhuis met een blinddoek voor te wachten op een operatie om mijn netvlies weer vast te zetten. Hoe ze dat doen, is niet op een luisterboek te vinden, maar ik ben graag bereid u dat met sonore stem zelf te vertellen.
Men brengt de patiŽnt eerst geheel onder verdoving, plaatst een haakje om elk van de zes oogspieren, trekt het oog een weinig uit de oogkas en draait het zo dat de plek waar het netvlies heeft losgelaten naar voren ligt. Daar boort de operateur een minuscuul gaatje en zuigt het vocht weg dat zich ten onrechte tussen netvlies en binnenkant van het oog bevindt. Vervolgens pompt men door dat gaatje gas in het oog om het netvlies tegen de oogwand te drukken. Het gaatje wordt netjes dichtgevroren en dan wordt het oog verstevigd door er een bandje omheen te leggen. Toen ik het eerste resultaat zag, deinsde ik terug. Het wit van mijn oog was na al dat gedoe bloedrood en ik was zo scheel als de Schele uit de films van Laurel & Hardy. Ik dook snel weer in bed en zette mijn koptelefoon op om te luisteren naar mijn toegewijde voorlezer.
Aan diens stem was ik verslaafd geraakt. Ik droomde weg bij zijn monotone stemgeluid en keerde pas terug in de werkelijkheid, als hij voor de zoveelste keer het woord turquoise niet als turkwase maar als turkoois uitsprak. Verder niets dan lof voor deze doorzetter. Ik heb de Blindenbibliotheek een dankbrief gestuurd. Bij de commercieel uitgebrachte luisterboeken hoef je dat niet te doen. Youp van ít Hek en Freek de Jonge spreken hun boeken beslist niet voor de caritas in.
De audio-cd zal het geschreven boek natuurlijk nooit helemaal vervangen. Zoín ding staat ook niet in de boekenkast. Het kan ook een straf zijn om al te lang het lijzige toontje van Gerrit Komrij te horen. Een boek van Rita May Brown (lees Ruby fruit jungle) stond me in het ziekenhuis al gauw tegen, toen ik een hekel kreeg aan het meisjesstemmetje van de voorleesdame. Maar ik teken voor De Avonden met Reve zelf aan het woord en leest Remco Campert zijn gedichten (het liefst met jazz op de achtergrond), dan weet ik uit ervaring dat je er niet aan ontkomt om te blijven luisteren.
En zo kunnen niet alleen blinden & slechtzienden met de ogen dicht genieten van een boek, wordt het lezen van een halve kilo De Da Vinci Code geen fitnessoefening meer en hoort jong en oud op zijn MP3 hoe acteur Willem Nijholt Sleuteloog van Hella Haasse uiterst aangenaam voorleest. Wees niet bang: het boek, in welke vorm dan ook, is een blijvertje.


terug

volgende