Een storm in een glas water

De boekhandel is blij met het schrijversduo dat onder de naam Liza van Sambeek de bestsellers Zadelpijn en ander damesleed, en Het Verwende Nest schreef. Beide romans gaan als warme broodjes over de toonbank. Nu heeft Ciel van Sambeek zonder haar schrijversmaatje Stormvleugels gepubliceerd. Ik had het boek al na een minuut of vijf uit. Gelukkig had ik het in de bibliotheek geleend, want je moet nou eenmaal een keuze maken tussen duurzame werken en het popiejopie spul van tijdelijke aard.

De eerste zin van Stormvleugels vond ik al tenenkrommend: ‘De adem van de nacht komt onaangekondigd en scheurt mijn gemoed aan flarden’. Wat een quasi-poëtische bombast. De heldin van het boek vindt ’s nachts een lijk in haar woning en schrikt zich een rotje. Zo’n ontdekking komt aan als een mokerslag die de karakteristieke nachtelijke rust verstoord. Van Dales Woordenboek heeft het over ‘de adem des winters’ en bedoelt daarmee een ijskoude wind die kenmerkend en sfeerbepalend voor die periode van het jaar is. Bij Van Sambeek is zoiets niet het geval. Bovendien is het niet echt nacht, want de lampen in het huis van de geschrokkene zijn aan en hebben, om in haar stijl te blijven, de duisternis met geweld verdreven. Hoe een ademtocht een gemoed aan flarden kan scheuren, vind ik ook nogal ver gezocht. Zelfs de man die mij pas recht in mijn gezicht hoestte, bezorgde me slechts vuile brillenglazen. En zo kan ik nog even doorgaan met het fileren van mevrouw Van Sambeek. Bij uitgeverij Prometheus moeten ze eens een goede redacteur in dienst nemen.

Op zoek naar de originaliteit van Van Sambeek, typte ik op Google ‘de adem van de nacht’ in. Ciel van Sambeek blijkt niet de eerste die deze uitdrukking gebruikt. Er wordt wat afgeblazen in gedichten en songteksten. Het is bijvoorbeeld de titel van de ‘Blues in G’, een soort treurzang op langzaam verval, van een zekere Steven Kool. Ik adem in / en doof weer uit / de drank is in / te hard te luid. Een zekere Francina Hartstra dicht in Lavendel veld: De adem van de nacht rust / sereen in een lavendel veld / dat het paars heeft verloren / aan de oogst maan / en bevroren zonsopgangen

Ook kwam ik terecht bij Stephanie Laurens, schrijfster van semi-erotische romantica als Waarheen de storm ons voert en De Flonkering van het geluk. Alleen al de foto op de cover - een vrouw met een diep decolleté en een man in smoking, een type Garry Grant - ontneemt een mens de adem. Dan hebben we het nog niet over de korte inhoudsbeschrijving van Sluimerende hartstocht: ‘Ze mag dan met Devil betrapt zijn in een zeer aanstootgevende positie, maar dat vindt de koppige en onafhankelijke Honoria nog geen reden om al haar toekomstplannen in de war te sturen’. Net als Van Sambeek gaat het bij Laurens over vrouwen die het leven zelf naar hun hand proberen te zetten, maar na een tijdje ervaren ze dat er meer is dan een carrière en lange vakanties. Die bewustwording gaat natuurlijk met vallen en opstaan, maar uiteindelijk overwint de …. Juist, u raadt het.

Dit type auteurs schrijft fel realistisch over gebeurtenissen die u ongetwijfeld uit eigen leven of uit dat van de buren kent. Dat is ook het sterke van zo’n Van Sambeek: ze schrijft herkenbare stuff, de geest hoeft zich niet in te spannen om te doorgronden waarover het gaat. Cox Habbema, juryvoorzitter van de Libris Literatuur Prijs 2007, noemde het ‘doelgroepenproza’. Volgens Cox bezondigen zich vooral vrouwelijke auteurs daaraan – ook mannen hoor, denk maar aan Kluun. Een logisch denkend mens zou zeggen: dat hoef ik dus niet te lezen, dat weet ik al, maar zo werkt dat niet. Lezen is niet altijd intellectuele arbeid die de hersens doet kraken, maar het is ook tijdspassering of soms gewoon vermaak.

Aan mij is Stormvleugels niet besteed. Na de eerste pagina’s ben ik wat door het boek gaan bladeren, af en toe las ik een paar regels en ik heb begrepen dat tweeverdieners het ook moeilijk hebben. ‘Hoe nu verder?’ vraagt iemand op pagina 64 zich af na de zoveelste gaapverwekkende storm in het glaasje water. Van Sambeek citeert Beatle John Lennon: ‘Het leven overkomt je, terwijl je andere plannen hebt.’ Dat zouden woorden van Stephanie Laurens kunnen zijn.

meer columns ...

volgende