'Daarom tast ik de grenzen af van walging en weerzin'

Lees ik op een van de eerste pagina's 'Ik heb de indruk dat mijn geest de orbifrontale cortex van mijn hersenen tracht uit te schakelen zodat ik geen emoties meer heb / Iets dat ik een voordeel zou willen noemen', dan weet ik dat ik een niet-alledaags boek voor me heb. De strip Verder van Marc Legendre (1956) is allesbehalve gewoon, het boek is zelfs macaber. Van de boodschap die deze Belgische auteur brengt, word je bepaald niet vrolijk, maar wat klets ik eigenlijk? Legendre brengt niets anders dan de werkelijkheid waaraan wij ons elke dag verlustigen, of het nou aan oorlog is of aan mensen die elkaar op tv voor het oog van de natie voor een leuke geldprijs voor rot schelden. Hij verbeeldt die realiteit door afbeeldingen die eruitzien als abstracte schilderijen en soms als verstilde tv-beelden.

Legendre maakte een stripboek. Dat impliceert veel beeld, weinig tekst en korte zinnen, soms alleen maar kreten. Voor je het weet, ben je al halverwege het fraaie boekwerk, want dat is het.

Verder is bijzonder en daarom is het stripboek voor de Libris Literatuur Prijs 2008 voorgedragen. Samen met onder andere Datumloze dagen van Jeroen Brouwers en De utopisten van Louise O. Fresco, ook een boek waarbij de integriteit van de hedendaagse mens vraagtekens worden geplaatst, maar Legendre is van een andere orde: cynisch en realistisch, maar wel met teksten en beelden die tot nadenken aanzetten.
Marc Legendre heeft het wel gezien met de mensheid, zou je zeggen. Hij woont niet voor niets al jaren op Gran Canaria, ver weg van het Belgische gewoel. Maar wie interviews met hem leest, krijgt een heel andere indruk. Hij is aimabel, houdt van goed eten en drinken, heeft oog voor zijn omgeving en werkt naarstig aan een omvangrijk oeuvre.

Voor hij tekenaar werd, studeerde hij toegepaste grafiek en was hoofdredacteur van het stripweekblad Kuifje en Suske en Wiske. Hij maakte zijn stripdebuut met Biebel in Robbedoes, een vervolgverhaal over een opstandig jongetje dat, gezien het wisselvallige dat de loopbaan van de tekenaar kenmerkt, goed bij Legendre past. Hij heeft met striptekenen kennelijk zijn stiel gevonden, want hij publiceerde verschillende vervolgstrips en een zestal albums. Daarnaast is hij actief in de reclame en de tv-sector.

De tv-sector neemt hij in Verder stevig op de korrel. In medialand zijn ze alleen maar op hoge kijkcijfers belust en nemen ze het niet zo nauw met de moraliteit om aan dat doel te voldoen. Nou niet bepaald een originele visie, want dat hebben er meer gezegd en we kunnen daar bovendien vierentwintig uur per dag zelf getuigen van zijn. De vorm waarin zijn standpunt brengt, is echter wel degelijk uitzonderlijk.

Behalve de media heeft Legendre nog een speerpunt: de menselijke relaties, in het bijzonder de één-op-één relatie. Marc heeft daar geen hoge pet van op. In zijn boek hebben beide hoofdpersonen allesbehalve een fijnzinnige verhouding en houden elkaar met genoegen een spiegel voor: 'Ik tast de grenzen af van walging en weerzin', zegt een van hen.

De jury van de Libris Literatuur Prijs 2008 heeft kennelijk een andere visie op de werkelijkheid en gaf de prijs aan D. Hooijer voor de verhalenbundel Sleur is een roofdier. De verhitte debatten over of een stripboek al dan niet literatuur is, zullen dan ook wel snel voorbij zijn. De recensenten buitelen nu over elkaar over de vraag of een verhalenbundel zo'n prestigieuze prijs verdient.

Marc Legendre (2007). Verder. Uitgeverij Atlas, Amsterdam

meer columns ...

volgende